هوالحکیم
تربیت کوثری؛ الگوی جامع تحولی مدارس

سامان دهی معلمان، مربیان و راهبران

1 تیم معلم-مربی در دوره ابتدایی

تیم معلم-مربی شایسته، یک تیم توانمند، متعهد، همدل، هم افزا و برخوردار از روحیه تحولی و شوق تربیت و یاددهی است که نقش الگویی در عرصه تربیت را ایفا می­کند.

برای ایجاد شرایط تربیت و یادگیری مطلوب و فضای حرفه ای بهتر، برای هر پایه “تیم معلم-مربی” پیش بینی شده است؛ که در دوره اول ابتدایی به صورت دو نفره و در دوره دوم ابتدایی به صورت دو یا چند نفره با نظارت و کمک مدیر مدرسه، مسئول اصلی اجرای برنامه درسی و تربیتی هستند. برای مشاهده آثار و فواید تیمی شدن به جای فردی بودن تربیت و یاددهی”به پیوست شماره 15 مراجعه کنید.

چرخشی بودن معلمان به‌صورت اقتضایی و متناسب با شرایط اعمال می‌شود و ابتکار تیم معلم – مربی و اعتماد به آنان یک اصل است.

در دوره اول ابتدایی مدارس پسرانه، تأکید می‌شود که از آغاز، تیم معلم – مربی مرد بکار گرفته و در دوره دوم ابتدایی، تناسب جنسیتی متربیان و تیم معلم- مربی الزامی است.

در این الگو تیم معلم – مربی:

  1. شناخت، باور و توانایی اجرای الگوی تربیت تحولی در پایه مربوطه را دارند.
  2. علاقه‌مند به تربیت و دارای روحیه تعهد، نقش الگویی، مسئولیت‌پذیری و اخلاق حرفه‌ای و محبت است و به تکریم نسبت به متربی به‌عنوان امانت الهی اعتقاد دارند.
  3. نسبت به گرایش‌های فطری، توانایی‌ها، نیازها، مسائل، علایق و ویژگی‌های متربیان شناخت کامل دارند و متناسب با این ویژگی‌ها فرایند تربیت و یادگیری متربی را طراحی و اجرا می‌نمایند. دانش‌آموزان دوره اول ابتدایی، کودک‌اند ولی نباید “کوچک” پنداشته شوند.
  4. در ایجاد فرصت‌های تربیتی و تجارب یادگیری به فرهنگ محلی و همچنین تفاوت‌های فردی و نقش‌های جنسیتی متربیان توجه دارند.
  5. از توانایی به‌کارگیری شیوه‌های پویا، فعال، مشارکتی و اصیل تربیت و یادگیری و بهره‌مندی از محتوای تلفیقی، فناوری‌های نوین، آموزش‌های ترکیبی و چندرسانه‌ای و استفاده از محیط‌های متنوع تربیت و یادگیری برخوردارند.

 

2 راهبر تربیتی و آموزشی کلاس در دوره متوسطه

راهبر تربیتی و آموزشی فردی شایسته است که راهنمایی و تسهیلگری در عرصه تربیت برای متربیان، ارتباط و فعال سازی خانواده در امر تربیت، راهبری و هماهنگی دبیران، مربیان تربیتی، مشاوران تخصصی و مربیان مهارت و کار و یا کار و تولید، در جهت حسن اجرای برنامه تربیتی و درسی کلاس را برعهده دارد. برای مشاهده “آثار و فواید بکارگیری راهبر تربیتی و آموزشی کلاس در فرآیند تربیت و یاددهی ” به پیوست شماره 16 مراجعه کنید.

به منظور ایجاد شرایط تربیت و یادگیری مطلوب، برای هرکلاس یک نفر راهبر تربیتی و آموزشی (معادل 22 ساعت درهفته به‌صورت سیال و منعطف) بصورت مستقر تمام وقت در مدرسه تعیین می شود. سایر اوقات راهبر تربیتی و آموزشی به تشخیص مدیر، متناسب با توانمندی های تخصصی به عنوان دبیر یا کارشناس پاره وقت اختصاص می یابد.

 

راهبر تربیتی و آموزشی باید دارای شایستگی های ذیل ‌باشد:

  1. شناخت، باور و توانایی اجرای الگوی تربیت تحولی در کلاس را دارد.
  2. علاقه‌مند به تربیت و دارای روحیه تعهد، نقش الگویی، مسئولیت‌پذیری، اخلاق حرفه‌ای و محبت ورزیدن است.
  3. نسبت به گرایش‌های فطری، توانایی‌ها، نیازها و خلاءهای متربیان شناخت لازم دارد و متناسب با این ویژگی‌ها فرایند تربیت و یادگیری متربی را طراحی و اجرا می‌نماید.
  4. توانایی به‌کارگیری شیوه‌های نو، مشارکتی و بهره‌مندی از محتوای تلفیقی، فناوری‌های نوین ارتباطی و استفاده از محیط‌های متنوع تربیت و یادگیری را دارد.
  5. توانمندی تعامل هم افزا با خانواده و نیز با مربیان تربیتی، دبیران، مشاوران تخصصی، مربیان مهارت و کار ویا کار و تولید را داراست.

این شایستگی ها برای تمامی دبیران، مربیان تربیتی، مشاوران تخصصی و مربیان مهارت و کار و یا کار و تولید نیز مورد تاکید است.

 

  • وظایف راهبر تربیتی و آموزشی کلاس نسبت به دبیران، مربیان تربیتی، مشاوران تخصصی و مربیان  مهارت و کار و یا کار و تولید به شرح زیر است:
  1. تنظیم ارتباطات و هماهنگی برای حسن اجرای آموزش کتاب­‌های درسی و نیز واحدهای تربیت و یادگیری جدید در محیط­‌ها و فضاهای متنوع الگوی تربیت کوثری.
  2. رصد و پایش مستمر فرایند تربیت و یادگیری با حضور، بررسی و استماع در برخی از فضاها و محیط های متنوع تربیت و یادگیری (کلاس، کلاس آزاد، مهارت و کار، کار و تولید و رسانه و فضای مجازی) متربیان.
  3. ایجاد شرایط و فرصت هم­اندیشی، ایده­پردازی، هم­‌افزایی و تبادل تجربه، ایده و دانش تربیت و یادگیری بین دبیران، مربیان تربیتی، مشاوران تخصصی و مربیان مهارت و کار و یا کار و تولید، متربیان و والدین آنها و کیفیت‌بخشی و غنی­‌سازی برنامه‌­ها و رفع نقایص شناسایی شده آن.
  4. اجرای ارزشیابی جامع و ارتقا بخش و تجزیه و تحلیل نتایج ارزشیابی مستمر و پایانی متربیان به منظور یافتن خطاها و خلأهای فرایند تربیت و یادگیری و رشد همه‌جانبه متربیان به‌منظور اصلاح و بهبود آن.
  5. بررسی کاستی‌ها و خلاءهای مهارتی، علمی، انگیزشی و فکری کادر مدرسه و ارائه پیشنهاد برای ارتقاء توانمندی آنان به مدیریت مدرسه.
  6. کمک به معاونین تخصصی مدرسه برای پیگیری و اجرای برنامه‌های توانمندساز و دوره‌های آموزش ضمن خدمت عمومی و تخصصی و نیز خدمات رفاهی و معیشتی دبیران، مربیان تربیتی، مشاوران تخصصی و مربیان مهارت و کار و یا کار و تولید.

 

  • وظایف راهبر تربیتی و آموزشی کلاس نسبت به تعامل با خانواده‌ها به شرح زیر است:
  1. ایجاد شرایط و فرصت هم‌اندیشی، هم‌­افزایی و تبادل تجربه و اطلاعات بین مدرسه و خانواده در جهت کیفیت‌بخشی و غنی­‌سازی برنامه‌ها و رفع نقایص شناسایی شده آن.
  2. تدبیر و برنامه ریزی برای ارتباط منظم با تک‌تک خانواده های متربیان در راستای افزایش و تعمیق نقش خانواده در تربیت فرزندان.
  3. زمینه سازی برای تعامل سازنده خانواده ها با همدیگر برای تبادل تجربیات تربیتی فرزندان.